Chào bạn, Thắng Hồ đây. Tập này là một trong những tập mình thích nhất: đọc dấu vết của người ở trước trong một ngôi nhà cũ. Trả lời thẳng: nhà cũ kể cho bạn biết nó đã được sống thế nào. Vết ẩm, vết nứt, cách kê đồ, phòng nào bỏ trống, chỗ nào sửa chắp vá đều cho biết nơi nóng, tối, thấm hay khó dùng.
Người mua thường chỉ nhìn cái đẹp hay xấu bề ngoài. Người làm nghề nhìn những dấu vết nhỏ, vì chúng nói thật hơn lời người bán.
Phòng nào bỏ trống, phòng đó có chuyện
Khi xem nhà cũ còn người ở, mình để ý phòng nào gần như bỏ trống hoặc biến thành kho. Thường đó là phòng nóng nhất, tối nhất, ẩm nhất hoặc ồn nhất.
Hỏi khéo chủ nhà vì sao phòng đó ít dùng. Câu trả lời như phòng đó nóng lắm, phòng đó ẩm, phòng đó sát đường ồn sẽ cho bạn biết việc phải sửa.
Ngược lại, chỗ cả nhà hay ngồi, ghế sofa mòn nhất, thường là chỗ mát, sáng, dễ chịu nhất. Đó là điểm tốt của ngôi nhà mà bạn nên giữ.
Đọc theo nghề, khí trong nhà dồn về chỗ người hay ngồi, và tránh xa chỗ bị bỏ trống. Người ở trước đã vô tình vẽ cho bạn bản đồ khí của ngôi nhà.
Vết ẩm và nấm mốc
Vết ố vàng trên trần, mảng sơn phồng chân tường, mùi mốc trong tủ âm tường là dấu hiệu thấm. Ẩm là thứ mình xếp đầu danh sách phải sửa trước khi dọn vào.
Vết ẩm chân tường thường do nước ngầm hoặc chống thấm nền kém. Vết ố trần là thấm từ mái, sân thượng hoặc nhà vệ sinh tầng trên.
Sơn mới phủ lên vết ẩm là dấu hiệu bạn nên cẩn thận. Hãy sờ tay vào tường, dùng đèn pin soi nghiêng, và nếu được, xem vào mùa mưa.
Chống thấm triệt để tốn tiền, nhưng sống nhiều năm trong nhà ẩm thì tốn hơn, cả về sức khoẻ lẫn đồ đạc.
Vết nứt và độ lún
Vết nứt chân chim trên lớp vữa trát thường không đáng lo. Vết nứt xiên chéo ở góc cửa, nứt dọc theo dầm, sàn lún lệch là dấu hiệu cần kỹ sư kết cấu xem.
Mình không phải kỹ sư, và mình luôn nói rõ điều đó với khách. Phần kết cấu phải hỏi người có chuyên môn, vì nó liên quan an toàn tính mạng.
Một mẹo đơn giản: đặt viên bi hoặc ống nước thăng bằng xuống sàn, xem có lăn về một phía không. Cửa khó đóng, khe cửa lệch cũng là dấu hiệu lún.
Nhà lún nhẹ, ổn định lâu năm thì có thể sống được. Nhà đang lún tiếp thì cần xử lý móng, chi phí lớn, nên biết trước khi trả giá.
Dấu vết sửa chữa chắp vá
Nhà cũ thường đã qua nhiều lần sửa. Cơi nới ban công, xây thêm tầng, đục cửa mới. Mỗi lần sửa là một câu hỏi: có phép không, có ảnh hưởng kết cấu không.
Phần cơi nới không phép có thể là rủi ro pháp lý khi sang tên hoặc khi có kiểm tra xây dựng. Hãy so hiện trạng với giấy phép và sổ.
Dây điện chạy nổi lằng nhằng, ổ cắm đủ kiểu, đường ống nối chắp vá là dấu hiệu hệ thống điện nước đã quá tải. Thay mới hệ thống điện ở nhà cũ là việc mình luôn khuyên làm.
Sửa chắp vá cũng cho thấy người ở trước gặp khó gì. Ví dụ một ô cửa sổ bị bịt lại thường là vì nắng gắt hoặc hướng nhìn sang nhà hàng xóm.
Cách kê đồ nói gì về ánh sáng và gió
Rèm dày kéo kín cả ngày ở một hướng nghĩa là nắng hướng đó gắt. Quạt cây đặt ở một góc cố định nghĩa là góc đó bí gió.
Đèn bật giữa ban ngày ở hành lang nghĩa là đoạn đó thiếu sáng. Giường kê lệch, không theo hướng tự nhiên của phòng, có thể là người ở trước tránh nắng hoặc tránh gió lùa.
Những chi tiết này giúp bạn thiết kế lại ngay từ đầu, thay vì phải sống vài mùa mới phát hiện.
Mình hay chụp ảnh từng phòng khi chủ cũ còn ở, rồi ngồi đọc lại. Ảnh nói nhiều hơn bạn nghĩ.
Những gì nên làm trước khi dọn vào
Chống thấm và xử lý ẩm. Kiểm tra và thay hệ thống điện nếu cũ. Sửa vết nứt theo hướng dẫn của kỹ sư.
Mở thêm ánh sáng ở những chỗ tối, thông gió những chỗ bí. Đây là phần phong thuỷ thực hành quan trọng nhất.
Sơn lại, làm sạch, dọn hết đồ cũ của người trước. Nhiều gia đình làm lễ nhập trạch theo phong tục để có một khởi đầu mới.
Bố trí lại theo cách gia đình bạn sống, không theo cách người cũ đã sống.
Nhà cũ và ngân sách sửa chữa
Một sai lầm phổ biến là dồn hết tiền vào giá mua, rồi không còn tiền sửa. Với nhà cũ, mình thường khuyên khách để dành một phần ngân sách đáng kể cho chống thấm, điện nước và những sửa chữa không lường trước.
Hãy lập danh sách sửa chữa ngay khi xem nhà, xếp theo thứ tự: an toàn trước, rồi chống thấm, rồi ánh sáng và thông gió, cuối cùng mới tới thẩm mỹ. Phong thuỷ đúng nghĩa đi theo đúng thứ tự đó.
Nhờ một nhà thầu hoặc thợ có kinh nghiệm đi xem cùng để ước lượng chi phí sơ bộ. Con số đó là căn cứ để bạn thương lượng giá với người bán một cách sòng phẳng.
Nhiều ngôi nhà cũ rẻ hơn nhà mới khá nhiều, nhưng sau khi cộng chi phí sửa, khoảng cách thu hẹp lại. Biết trước điều đó giúp bạn quyết định tỉnh táo.
Đọc nhà là tôn trọng ngôi nhà
Mình luôn nghĩ, một ngôi nhà cũ là một ngôi nhà đã được sống. Nó có những điểm tốt người ở trước đã tận dụng, và những điểm khó họ phải chịu đựng.
Đọc được dấu vết là biết giữ cái tốt, sửa cái khó. Đó là cách mua nhà cũ khôn ngoan nhất.
Đừng vội đập hết làm lại chỉ vì một lời khuyên chung chung. Nhiều ngôi nhà cũ có những góc rất đẹp, rất mát, nên giữ.
Lần tới đi xem nhà cũ, hãy dành thêm nửa tiếng chỉ để quan sát. Bạn sẽ thấy ngôi nhà kể cho mình rất nhiều điều.
Câu hỏi thường gặp
Mua nhà cũ nên kiểm tra gì đầu tiên?
Vết ẩm, vết nứt, độ lún, hệ thống điện nước và phần cơi nới có khớp giấy phép, sổ không. Phần kết cấu nên nhờ kỹ sư xem.
Vết nứt tường nhà cũ có nguy hiểm không?
Nứt chân chim trên vữa thường không đáng lo. Nứt xiên ở góc cửa, nứt dọc dầm, sàn lún lệch cần kỹ sư kết cấu kiểm tra.
Sơn mới phủ vết ẩm có đáng ngờ?
Nên cẩn thận. Hãy sờ tường, soi đèn pin nghiêng và xem vào mùa mưa nếu được, vì sơn mới có thể che vết thấm.
Phòng bỏ trống trong nhà cũ nói lên điều gì?
Thường là phòng nóng, tối, ẩm hoặc ồn nhất. Hỏi chủ nhà lý do để biết việc cần sửa trước khi dọn vào.
Có nên đập hết nhà cũ làm lại?
Không nhất thiết. Hãy giữ những góc mát, sáng, dễ chịu người ở trước đã dùng, chỉ sửa những chỗ ẩm, tối, bí và kết cấu yếu.