Chào bạn, Thắng Hồ đây. Hôm nay mình nói về hướng bếp theo tuổi, một trong những thứ người ta tra nhiều nhất khi sửa bếp hay xây nhà. Trả lời thẳng: hướng bếp theo tuổi chỉ nên tính sau khi bếp đã an toàn, thông thoáng, thuận tay người nấu và không bị gió lùa. Khi các điều đó xong mà vẫn còn lựa chọn, xoay theo người nấu chính trong nhà là đủ.
Có những gia đình đập cả gian bếp vừa làm xong chỉ để xoay bếp thêm bốn mươi lăm độ. Mình hiểu nỗi lo, nhưng mình nghĩ sức và tiền ấy nên dành cho những thứ khác.
Bát trạch nói gì về bếp
Theo bát trạch có câu toạ hung hướng cát: bếp đặt ở vị trí xấu để trấn, nhưng hướng về phía tốt của chủ nhà.
Hướng bếp được hiểu theo nhiều cách: hướng lưng người đứng nấu, hướng mặt người đứng nấu, hướng núm vặn bếp gas, hướng cửa bếp lò ngày xưa. Mỗi trường phái nói khác.
Bếp lò ngày xưa có cửa nạp củi rõ ràng, nên việc xác định hướng dễ hơn. Bếp từ, bếp hồng ngoại ngày nay không còn cửa lửa, việc xác định hướng càng nhiều cách hiểu.
Chính vì nhiều cách hiểu, mình không đặt nặng việc phải đúng tuyệt đối một con số độ.
Điều mình xét trước
An toàn: bếp xa nguồn nước bắn trực tiếp, xa rèm vải, đường gas ngắn và kiểm tra được, ổ điện bếp từ chịu tải.
Thông gió: có hút mùi ra ngoài trời, có cửa sổ hoặc ô thoáng, khói không tràn sang phòng khách, phòng ngủ.
Không bị gió lùa thẳng vào bếp: gió làm lửa gas chao, tắt lửa, nguy hiểm. Đây cũng là lời khuyên cũ của người xưa về bếp không thẳng cửa.
Thuận tay: khoảng cách giữa tủ lạnh, bồn rửa, bếp hợp lý, đủ mặt bàn để sơ chế và để đồ sau khi nấu.
Lấy theo ai
Thông lệ lấy hướng bếp theo chủ nhà. Mình thường gợi ý lấy theo người nấu chính, vì đó là người đứng bếp mỗi ngày.
Trong gia đình mà bà nấu, mẹ nấu, bố nấu, hay cả nhà thay nhau nấu, hãy để gia đình tự chọn.
Với bếp nhà hàng, quán ăn, hướng bếp theo người chủ hay đầu bếp chính là chuyện nhiều người hỏi. Ở đó mình còn ưu tiên an toàn và quy trình bếp hơn nữa.
Đừng để chuyện chọn tuổi ai thành chuyện căng thẳng trong bếp.
Khi bếp đã làm xong
Nếu bếp đã làm xong, tủ đã đóng, đường gas đã đi, mà hướng không hợp, mình không khuyên đập.
Bạn có thể đổi bếp gas sang bếp từ đặt lệch một chút, nếu mặt tủ đủ dài. Có trường phái coi hướng núm vặn là hướng bếp, khi đó chỉ cần bếp có núm ở mặt trước hướng khác.
Hoặc đơn giản chấp nhận, vì những điều quan trọng hơn đã tốt.
Đập bếp tốn kém, bụi bặm, có rủi ro với đường nước, đường gas. Lợi ích không tương xứng.
Khi đang thiết kế bếp mới
Lúc đang thiết kế là lúc tốt nhất để cân nhắc hướng, vì chưa tốn tiền.
Đưa cho người thiết kế các yêu cầu theo thứ tự: an toàn, thông gió, tam giác làm việc, chỗ để đồ, rồi hướng nếu bạn muốn.
Thường thì có vài phương án đều đạt các tiêu chí thực tế. Chọn trong đó phương án hợp hướng.
Nếu không có phương án nào hợp hướng mà vẫn an toàn, hãy chọn an toàn.
Bếp đối diện bồn rửa, bếp cạnh tủ lạnh
Có quan niệm thuỷ hoả xung khắc: bếp không nên đối diện hay sát bồn rửa, tủ lạnh. Mình sẽ nói kỹ ở một tập riêng.
Theo thực tế, bếp quá sát bồn rửa dễ bị nước bắn, bếp sát tủ lạnh làm tủ lạnh nóng, tốn điện. Nên có khoảng cách hợp lý, chừng một gang tay trở lên, có mặt bàn ở giữa.
Bếp đối diện bồn rửa trong bếp song song là bố cục phổ biến và tiện. Không cần lo nếu lối đi giữa đủ rộng.
Những điều này quan trọng hơn hướng bếp theo tuổi.
Bếp không đặt ở đâu
Bếp không nên đặt ngay dưới cửa sổ mở, vì gió làm tắt lửa và rèm có thể bén lửa.
Không đặt bếp ngay dưới nhà vệ sinh tầng trên nếu có thể chọn, vì lo thấm dột như mình đã nói ở tập trước.
Không đặt bếp thẳng cửa chính để khói và mùi không bay ra phòng khách, và để người nấu không bị gió lùa.
Không đặt bếp ở lối đi chính, người qua lại sau lưng người nấu dễ va chạm khi đang cầm nồi nóng.
Bếp mở liền phòng khách
Nhà phố và căn hộ ngày nay rất chuộng bếp mở, liền một không gian với phòng ăn và phòng khách. Người nấu vừa nấu vừa trò chuyện với cả nhà, trông được con nhỏ. Mình thích bố cục này vì nó gắn kết.
Đổi lại, bếp mở đòi hỏi hút mùi mạnh hơn hẳn bếp kín. Hút mùi yếu thì mùi dầu mỡ bám vào sofa, rèm, quần áo cả nhà. Chọn máy có ống xả ra ngoài trời, công suất đủ cho diện tích chung.
Một đảo bếp hay quầy bar thấp giữa bếp và phòng khách tạo ranh giới nhẹ, che bớt bồn rửa và nồi niêu khi có khách, mà người nấu vẫn nhìn ra được.
Với bếp mở, câu hỏi hướng bếp gần như nhường chỗ cho câu hỏi khói và mùi đi về đâu. Đó mới là thứ cả nhà cảm thấy mỗi ngày.
Bếp căn hộ chung cư
Bếp căn hộ thường cố định theo thiết kế, đường gas, đường thoát khí đã có sẵn. Việc xoay bếp gần như không làm được.
Tập trung vào hút mùi tốt, thông gió ban công lô gia, giữ bếp sạch, tách khu bếp khỏi phòng khách bằng vách kính hoặc rèm nếu khói tràn.
Nếu muốn điều chỉnh hướng, đổi loại bếp, đổi vị trí núm như đã nói.
Căn hộ là nơi những điều chỉnh nhỏ có giá trị nhất.
Điều không nên tin
Có người nói bếp sai hướng thì gia đình bệnh tật, vợ chồng lục đục, con cái học kém. Đó là doạ.
Bệnh tật liên quan tới bếp có thật: khói dầu mỡ không hút ra ngoài, rò rỉ gas, thực phẩm bảo quản kém. Đó là những thứ cần sửa.
Không cần làm lễ, mua vật phẩm để trấn bếp sai hướng.
Bếp tốt là bếp an toàn, sạch, thoáng, nơi cả nhà muốn vào cùng nấu một bữa.
Tóm lại
Một: an toàn, gas, điện, không gió lùa.
Hai: hút mùi ra ngoài, thông gió.
Ba: thuận tay người nấu, khoảng cách hợp lý với bồn rửa và tủ lạnh.
Bốn: nếu còn lựa chọn, xoay theo người nấu chính. Và không đập bếp chỉ vì hướng.
Câu hỏi thường gặp
Hướng bếp theo tuổi có quan trọng không?
Chỉ nên tính sau an toàn, thông gió, không gió lùa và thuận tay. Nếu còn lựa chọn thì xoay theo người nấu chính.
Hướng bếp tính theo lưng người nấu hay núm vặn?
Mỗi trường phái nói khác. Vì nhiều cách hiểu nên không cần đặt nặng việc đúng tuyệt đối một con số độ.
Bếp đã làm xong sai hướng có cần đập?
Không nên. Có thể đổi loại bếp, đặt lệch một chút hoặc chấp nhận khi những điều quan trọng hơn đã tốt.
Hướng bếp lấy theo tuổi ai?
Thông lệ theo chủ nhà; nên cân nhắc theo người nấu chính vì người đó đứng bếp mỗi ngày.
Bếp không nên đặt ở đâu?
Dưới cửa sổ mở, thẳng cửa chính, trên lối đi chính, và nếu chọn được thì không ngay dưới nhà vệ sinh tầng trên.