Chào bạn, Thắng Hồ đây. Hôm nay mình nói về bát trạch, hệ thống mà hầu như ai mua nhà, xây nhà ở Việt Nam cũng từng nghe: mỗi người theo năm sinh có một cung, mỗi cung có bốn hướng tốt bốn hướng xấu. Trả lời thẳng: bát trạch nên được dùng như một chiếc la bàn tham khảo khi các điều kiện thực tế đã ổn, chứ không phải cái gông bắt bạn hy sinh ánh sáng, gió, an toàn và công năng để theo một hướng trên giấy.
Lịch sử và lý thuyết của bát trạch đã có nhiều nơi viết kỹ. Ở đây mình nói theo góc người hành nghề: khi đứng giữa một ngôi nhà thật, với nắng gió thật, gia đình thật, bát trạch được đặt ở đâu trong thứ tự ưu tiên.
Bát trạch nói gì, nói ngắn
Bát trạch chia hướng thành tám cung, và chia người theo năm sinh, giới tính thành hai nhóm đông tứ mệnh và tây tứ mệnh. Mỗi nhóm hợp với bốn hướng thuộc nhóm của mình.
Từ đó người ta xem hướng cửa chính, hướng bếp, hướng giường, hướng bàn làm việc có thuộc nhóm hướng hợp với người chủ hay không.
Đây là một hệ thống có cấu trúc rõ ràng, dễ tra, nên phổ biến rộng rãi. Bảng tra có sẵn trên mạng, ai cũng có thể tự xem.
Chính vì dễ tra mà nó dễ bị dùng máy móc: tra ra hướng xấu là hoảng, là muốn đổi nhà, xoay cửa.
Thứ tự ưu tiên của mình
Khi xem một ngôi nhà, mình luôn đi theo thứ tự: an toàn kết cấu và pháp lý, rồi ánh sáng, gió, nhiệt độ, rồi công năng và luồng sinh hoạt, rồi mới tới hướng theo bát trạch và các hệ thống khác.
Lý do đơn giản: ba nhóm đầu ảnh hưởng tới mọi người trong nhà mỗi ngày, đo được, kiểm tra được. Hướng theo bát trạch là một lớp ý nghĩa thêm vào, có giá trị với người tin, nhưng không bù được nhà nóng, tối, ẩm.
Một ngôi nhà hướng hợp tuổi mà nắng tây chiếu thẳng vào phòng ngủ cả buổi chiều thì người ở vẫn mệt.
Ngược lại, một ngôi nhà hướng không hợp nhưng sáng, mát, thoáng, công năng tốt, thường là ngôi nhà dễ sống.
Đo hướng cho đúng
Nhiều người tra bát trạch xong mới phát hiện mình đo sai hướng. Hướng nhà theo cách thông dụng là hướng nhìn ra từ cửa chính, không phải hướng lưng nhà.
Đo bằng la bàn hay điện thoại cần đứng xa khung sắt, cột thép, xe máy, thiết bị điện, vì chúng làm lệch kim. Đo vài lần ở vài điểm.
Với căn hộ chung cư, có nhiều cách xác định hướng: theo cửa căn hộ, theo ban công, theo cửa chính toà nhà. Các trường phái khác nhau, hãy biết bạn đang dùng cách nào.
Một vài độ lệch giữa hai cung sát nhau có thể đổi kết luận. Đó cũng là lý do đừng đặt quá nặng vào một con số.
Khi hướng tốt xung đột với nắng gió
Tình huống mình gặp nhiều: bát trạch nói hướng tây là hướng tốt cho chủ nhà, nhưng ở Việt Nam hướng tây nắng chiều gắt.
Khi đó mình khuyên ưu tiên khí hậu. Nếu vẫn muốn cửa hướng tây, phải có mái hiên sâu, cây chắn nắng, kính cách nhiệt, và phòng ngủ không đặt phía tây.
Ngược lại, hướng nam đón gió mát ở nhiều vùng, nếu bát trạch nói không hợp, mình vẫn khuyên giữ hướng đó cho cửa sổ, ban công, và chỉ điều chỉnh những thứ nhỏ như hướng bàn làm việc.
Khí hậu là thứ bạn sống cùng mỗi ngày. Hướng theo bát trạch là thứ bạn có thể điều chỉnh ở chi tiết nội thất.
Điều chỉnh ở chi tiết, không ở kết cấu
Nếu bạn tin bát trạch và nhà không hợp hướng, có rất nhiều thứ điều chỉnh được mà không cần đập phá: hướng giường, hướng bàn làm việc, hướng ngồi ăn, hướng ghế sofa.
Những điều chỉnh này nhỏ, gần như không tốn tiền, nhưng giúp người tin cảm thấy yên tâm.
Mình chỉ đặt một điều kiện: đừng điều chỉnh đến mức phá hỏng công năng. Giường quay đầu ra cửa sổ nắng, bàn làm việc quay lưng ra cửa chỉ để đúng hướng là được ít mất nhiều.
Cân đối giữa niềm tin và thực tế là việc người hành nghề phải giúp chủ nhà.
Gia đình nhiều người, nhiều cung
Một gia đình có bố mẹ, con cái, ông bà, mỗi người một cung. Theo đúng bát trạch thì không hướng nào hợp tất cả.
Cách dùng thường gặp là lấy theo người trụ cột, người đứng tên hoặc người lo kinh tế chính. Mình sẽ nói kỹ trong tập về vợ chồng khác cung.
Còn với phòng riêng của từng người, có thể xoay giường, bàn theo cung của người đó.
Mình luôn nhắc: đừng để chuyện chọn hướng theo ai trở thành mâu thuẫn trong nhà.
Bát trạch và các trường phái khác
Bát trạch chỉ là một trong nhiều hệ thống phong thuỷ. Có trường phái xem theo hình thế, theo phi tinh, theo thời gian. Các hệ thống đôi khi cho kết luận khác nhau về cùng một ngôi nhà.
Điều đó không có nghĩa là tất cả đều sai, mà là mỗi hệ thống là một cách nhìn, một lăng kính.
Người hành nghề tử tế sẽ nói rõ mình đang dùng hệ thống nào, giới hạn của nó, và không tuyệt đối hoá.
Nếu ai đó nói chỉ có hệ thống của họ đúng, còn lại đều sai và nhà bạn sắp gặp hoạ, hãy cẩn thận.
Khi nào bát trạch hữu ích
Bát trạch hữu ích nhất khi bạn đang chọn giữa hai lựa chọn tương đương về mọi mặt thực tế: hai căn hộ cùng giá, cùng sáng, cùng thoáng, một căn hướng hợp hơn.
Nó cũng hữu ích khi sắp xếp nội thất: trong nhiều vị trí giường đều tốt, chọn vị trí hợp hướng để yên tâm.
Và nó hữu ích như một ngôn ngữ chung trong gia đình nhiều thế hệ, nơi ông bà tin và muốn được tôn trọng.
Dùng như vậy, bát trạch là một công cụ tốt. Dùng như phán quyết, nó trở thành gánh nặng.
Điều không nên tin
Có người nói nhà sai hướng bát trạch thì chắc chắn gặp tai hoạ, phải bán nhà, phải đập cửa xoay hướng. Đó là lời doạ.
Có người bán vật phẩm hoá giải hướng xấu với giá cao. Mình không khuyên mua.
Đừng dùng bát trạch để từ chối một ngôi nhà tốt mọi mặt, rồi mua một ngôi nhà tối, nóng chỉ vì hợp hướng.
Hướng tốt nhất là hướng mà người trong nhà sống khoẻ, sống vui.
Tóm lại
Bát trạch là la bàn, không phải gông.
Thứ tự: an toàn, pháp lý, rồi ánh sáng, gió, nhiệt, rồi công năng, rồi mới tới hướng.
Khi xung đột, ưu tiên khí hậu cho kết cấu và cửa, điều chỉnh hướng ở chi tiết nội thất.
Và luôn tôn trọng niềm tin của người trong nhà, mà không để niềm tin ấy biến thành nỗi sợ.
Câu hỏi thường gặp
Bát trạch có quan trọng khi chọn nhà không?
Có thể dùng tham khảo khi các điều kiện thực tế như an toàn, ánh sáng, gió, công năng đã ổn; không nên đặt lên trên những điều đó.
Hướng hợp tuổi là hướng tây nắng gắt thì làm sao?
Ưu tiên khí hậu: có mái hiên sâu, cây chắn nắng, kính cách nhiệt, không đặt phòng ngủ phía tây; điều chỉnh hướng ở chi tiết nội thất.
Đo hướng nhà thế nào cho đúng?
Thông dụng là hướng nhìn ra từ cửa chính; đo xa khung sắt, xe, thiết bị điện, đo vài lần ở vài điểm.
Nhà sai hướng bát trạch có cần đổi cửa?
Không cần. Có thể điều chỉnh hướng giường, bàn làm việc, sofa mà không đập phá, miễn không hỏng công năng.
Vì sao các thầy xem cho kết quả khác nhau?
Mỗi trường phái là một lăng kính khác, cách xác định hướng cũng khác. Người hành nghề tử tế nói rõ mình dùng hệ thống nào và giới hạn của nó.