Chào bạn, Thắng Hồ đây. Tập này trả lời một câu mà chủ cửa hàng nào cũng hỏi: quầy thu ngân đặt ở đâu. Câu trả lời thẳng: đặt ở chỗ nhìn bao quát được cửa ra vào và cả cửa hàng, tựa lưng vào tường vững, không chắn lối vào và không nằm ngay trên đường gió thốc từ cửa.
Điều thú vị là những nguyên tắc phong thuỷ về quầy thu ngân trùng gần như hoàn toàn với nguyên tắc quản lý cửa hàng. Người xưa đúc kết từ kinh nghiệm buôn bán, chứ không phải từ chuyện huyền bí.
Nhìn thấy cửa, nhìn thấy khách
Nguyên tắc đầu tiên là người ngồi quầy phải nhìn thấy cửa ra vào. Khách vào, khách ra, người ngồi quầy đều biết. Đó vừa là chuyện chào đón, vừa là chuyện an ninh.
Sách nghề gọi là vị trí chỉ huy: thấy được cửa mà không đối diện thẳng cửa. Đặt lệch một bên, chéo góc với cửa là vị trí kinh điển.
Quầy đặt ở cuối cửa hàng, khuất sau kệ hàng, người ngồi quầy không thấy khách vào, khách cũng không biết thanh toán ở đâu. Đó là bố trí mình khuyên sửa.
Với cửa hàng dài kiểu nhà ống, quầy thường đặt gần lối vào, chéo một bên, để vừa nhìn được cửa vừa nhìn sâu vào trong.
Tựa lưng vững
Người ngồi quầy nên tựa lưng vào tường hoặc một vách chắc, không phải ngồi quay lưng ra lối đi hay ra cửa sổ. Sách nghề gọi là có chỗ dựa.
Về thực tế, ngồi có lưng tựa vững cho cảm giác an toàn, không bị người đi qua sau lưng làm giật mình. Tiền bạc ở quầy cũng được bảo vệ hơn khi phía sau là tường.
Nếu không thể tựa tường, một tủ cao hoặc vách ngăn phía sau quầy cũng tạo được chỗ dựa. Tránh để lưng người thu ngân hướng ra lối đi chính.
Mình hay khuyên đặt két tiền hoặc ngăn kéo tiền ở phía khuất tầm nhìn của khách, không để lộ ra mặt quầy. Đó là chuyện an ninh hơn là phong thuỷ.
Không chắn lối, không nằm trên đường gió thốc
Quầy đặt ngay giữa lối vào chắn đường khách, làm cửa hàng có cảm giác bị chặn. Theo nghề, khí vào cửa va ngay vào quầy rồi dội ra.
Quầy đặt thẳng trên đường từ cửa chính tới cửa sau, nơi gió thốc qua, thì giấy tờ bay, người ngồi lạnh gáy, và theo nghề là tiền vào rồi lại đi.
Cách tốt nhất là đặt quầy lệch về một bên, có khoảng trống phía trước để khách đứng thanh toán, xếp hàng mà không chắn lối đi của người khác.
Với cửa hàng đông khách, khu xếp hàng thanh toán cần được tính trước để không tràn ra cửa.
Ánh sáng và độ cao của quầy
Quầy thu ngân nên đủ sáng để đếm tiền, đọc hoá đơn, nhìn rõ khách. Một chiếc đèn rọi riêng trên quầy là chi tiết nhỏ mà rất cần.
Độ cao quầy vừa tầm cho khách đặt hàng, đặt ví, không quá cao như một bức tường ngăn cách. Quầy quá cao tạo cảm giác xa cách, quá thấp thì người ngồi phải cúi.
Mặt quầy nên gọn. Quầy bừa bộn giấy tờ, hoá đơn, đồ cá nhân cho khách cảm giác cửa hàng thiếu chuyên nghiệp.
Nhiều chủ cửa hàng đặt bình hoa nhỏ hay chậu cây trên quầy. Mình thấy đẹp, miễn là không chiếm chỗ thanh toán.
Quầy trong các loại hình kinh doanh
Quán cà phê, quán ăn thường đặt quầy gần cửa để khách gọi món, thanh toán nhanh, nhân viên quan sát được bàn. Quầy pha chế và quầy thu ngân có thể gộp hoặc tách tuỳ quy mô.
Cửa hàng thời trang, mỹ phẩm thường đặt quầy ở giữa hoặc cuối để khách đi hết cửa hàng rồi mới thanh toán, nhưng vẫn phải nhìn thấy cửa.
Tiệm vàng, cửa hàng điện thoại cần an ninh cao, quầy phải có kính bảo vệ, camera, lối ra vào kiểm soát.
Không có một vị trí đúng cho mọi cửa hàng. Nguyên tắc chung là nhìn được cửa, tựa lưng vững, không chắn lối. Phần còn lại tuỳ cách bạn buôn bán.
Những lời khuyên cần tỉnh táo
Mình nghe nhiều lời khuyên kiểu đặt quầy theo hướng hợp tuổi chủ, đặt cóc ngậm tiền quay vào trong, đặt mèo vẫy tay trên quầy. Những thứ này là sở thích và niềm tin, không thay được một vị trí quầy hợp lý.
Nếu hướng hợp tuổi trùng với vị trí hợp lý, tốt. Nếu không trùng, mình luôn chọn vị trí hợp lý cho vận hành.
Cũng có người khuyên tránh đặt quầy dưới xà ngang. Ngồi lâu dưới một cái xà thấp có cảm giác đè nặng, nên nếu tránh được thì tránh, hoặc làm trần giả che đi.
Quầy thu ngân tốt nhất là quầy giúp nhân viên làm việc thoải mái, khách thanh toán nhanh và tiền bạc an toàn.
Quầy thu ngân và quy trình quản lý tiền
Người xưa đặt quầy ở chỗ chủ nhìn bao quát cửa hàng vì chủ cũng là người giữ tiền. Ngày nay, quy trình quản lý tiền đã khác: có máy tính tiền, có thanh toán chuyển khoản, có camera. Nhưng nguyên tắc nhìn được dòng tiền vẫn giữ nguyên giá trị.
Mình khuyên đặt camera bao quát cả quầy và cửa ra vào, đặt mã chuyển khoản ở chỗ khách dễ quét, không phải với tay qua quầy. Những chi tiết đó làm thanh toán nhanh và minh bạch, khách thấy yên tâm.
Tiền mặt cuối ngày nên được kiểm, cất vào két đặt ở phòng trong, không để qua đêm ở ngăn kéo quầy. Đó là kinh nghiệm buôn bán, không phải chuyện phong thuỷ, nhưng nó giữ cho cửa hàng yên ổn.
Một chiếc quầy được tổ chức tốt giúp nhân viên ít nhầm lẫn, khách ít phải chờ. Theo cách nói của nghề, đó là chỗ khí tài vào và ra có trật tự.
Kiểm tra lại quầy của bạn
Ngồi vào quầy, nhìn ra cửa. Bạn có thấy được ai bước vào không.
Quay đầu lại. Phía sau lưng bạn là tường hay là lối đi.
Đứng ở cửa nhìn vào. Khách có biết thanh toán ở đâu không, có phải lách qua quầy để vào cửa hàng không.
Nếu một trong ba câu trên có câu trả lời không ổn, đó là việc cần sửa trước tiên.
Câu hỏi thường gặp
Quầy thu ngân nên đặt ở đâu trong cửa hàng?
Ở vị trí nhìn bao quát được cửa và cửa hàng, thường là lệch một bên chéo với cửa, tựa lưng vào tường vững và không chắn lối vào.
Có nên đặt quầy thu ngân đối diện thẳng cửa chính?
Nên đặt lệch thay vì đối diện thẳng, để vẫn nhìn thấy cửa nhưng không chắn lối và không hứng gió thốc từ cửa.
Quầy thu ngân dưới xà ngang có sao không?
Ngồi lâu dưới xà thấp có cảm giác đè nặng. Nếu tránh được thì nên tránh, hoặc làm trần giả che đi.
Đặt két tiền ở đâu cho an toàn?
Ở phía khuất tầm nhìn của khách, phía sau là tường hoặc vách chắc, kết hợp camera và quy trình quản lý tiền.
Có cần đặt quầy theo hướng hợp tuổi chủ?
Chỉ khi hướng đó trùng với vị trí hợp lý cho vận hành. Nếu không trùng, nên ưu tiên vị trí nhìn được cửa, tựa lưng vững, không chắn lối.