Chào bạn, Thắng Hồ đây. Tập này nói về màu bảng hiệu, một câu hỏi mà chủ cửa hàng nào sắp khai trương cũng hỏi. Trả lời thẳng: màu bảng hiệu trước hết phải dễ đọc từ xa, nói đúng tính cách sản phẩm và nhất quán với thương hiệu. Ngũ hành theo mệnh của chủ chỉ nên dùng khi chọn giữa những phương án đều đạt các điều đó.
Mình gặp không ít trường hợp chủ chọn màu đỏ vì hợp mệnh hoả cho một spa thư giãn, hay màu đen vì hợp mệnh thuỷ cho một tiệm bánh trẻ con. Hợp mệnh nhưng lạc ngành, khách đi qua không cảm thấy đúng.
Bảng hiệu phải đọc được trong ba giây
Người đi xe máy qua cửa hàng chỉ có vài giây để đọc bảng hiệu. Màu chữ và màu nền phải tương phản đủ mạnh: chữ sáng trên nền tối hoặc chữ tối trên nền sáng.
Lỗi thường gặp là chữ đỏ trên nền xanh lá, chữ vàng trên nền trắng, hai màu đậm gần nhau. Đứng xa mười mét là chữ nhoè, không đọc được.
Ban đêm, bảng hiệu cần đèn chiếu đều hoặc chữ nổi phát sáng. Màu sắc ban ngày đẹp nhưng ban đêm tối om thì mất một nửa thời gian buôn bán.
Phong thuỷ nói bảng hiệu là bộ mặt, là nơi khí nhận diện. Bộ mặt mà không ai đọc được thì không đón được ai.
Màu nói lên tính cách sản phẩm
Mỗi ngành có những màu khách đã quen liên tưởng. Xanh lá, trắng gợi sạch, tự nhiên, hợp rau củ, đồ chay, y tế. Đỏ, cam gợi ấm, ngon, nhanh, hợp đồ ăn. Xanh dương gợi tin cậy, hợp công nghệ, tài chính.
Đen, vàng đồng gợi sang trọng, hợp trang sức, thời trang cao cấp. Pastel nhẹ hợp đồ trẻ em, bánh ngọt, mỹ phẩm.
Đây không phải quy tắc cứng, nhưng đi ngược hoàn toàn thì khách sẽ bối rối. Một tiệm chay màu đen đỏ rực có thể bị nhầm là quán nhậu.
Mình luôn hỏi chủ: bạn muốn khách cảm thấy gì khi nhìn bảng hiệu. Câu trả lời đó quyết định màu nhiều hơn mệnh của bạn.
Nhất quán với thương hiệu
Nếu bạn đã có logo, bao bì, đồng phục, trang mạng xã hội với một bộ màu, bảng hiệu nên dùng đúng bộ màu đó. Khách nhận ra bạn từ online tới offline.
Đổi màu bảng hiệu theo mệnh trong khi mọi thứ khác giữ màu cũ làm thương hiệu bị phân mảnh. Khách quen cũng có thể không nhận ra cửa hàng.
Với chuỗi cửa hàng, nhất quán là bắt buộc. Không thể mỗi chi nhánh một màu theo mệnh của từng người quản lý.
Thương hiệu tốt được xây bằng sự lặp lại nhất quán qua nhiều năm. Màu sắc là một phần quan trọng của sự lặp lại đó.
Ngũ hành màu sắc: hiểu cho đúng
Trong ngũ hành, mỗi hành gắn với một số màu: mộc xanh lá, hoả đỏ cam, thổ vàng nâu, kim trắng xám ánh kim, thuỷ đen xanh đậm. Đây là hệ thống liên tưởng lâu đời trong văn hoá Á Đông.
Nhiều người dùng nó theo cách: chủ mệnh gì thì chọn màu bản mệnh hoặc màu tương sinh. Mình không phản đối, nhưng nhắc rằng đây là lựa chọn mang tính niềm tin cá nhân.
Nếu bạn tin và cảm thấy yên tâm khi bảng hiệu có màu hợp mệnh, hãy dùng nó như một màu phụ, màu điểm nhấn, đường viền, chi tiết logo. Không cần biến cả bảng hiệu thành màu đó.
Còn nếu màu hợp mệnh trùng với màu đúng ngành, đúng thương hiệu, thì thật tốt, cứ dùng.
Cửa hàng nhiều người làm chủ
Cửa hàng hùn vốn nhiều người, hay cửa hàng của vợ chồng khác mệnh, thường gặp câu hỏi màu theo ai. Mình hay nói: theo thương hiệu, không theo ai cả.
Đây cũng là cách tránh mâu thuẫn không cần thiết giữa các chủ. Một tiêu chí khách quan như dễ đọc, đúng ngành dễ thống nhất hơn chuyện mệnh ai.
Nếu muốn, mỗi người có thể có một góc riêng trong cửa hàng với màu mình thích, như bàn làm việc, phòng nghỉ.
Bảng hiệu là thứ nói với khách, nên nó nên nói bằng ngôn ngữ của khách.
Kích thước, vị trí và vật liệu
Bảng hiệu cũng cần đúng kích thước theo quy định quản lý đô thị của địa phương. Bảng quá to, lấn ra đường có thể bị yêu cầu tháo. Hãy hỏi phường trước khi làm.
Vị trí bảng hiệu nên ngang tầm mắt người đi xe máy, không quá cao. Bảng đặt quá cao trên tầng hai thường bị bỏ qua.
Vật liệu bền với nắng mưa Việt Nam: alu, mica, chữ nổi inox. Bảng bạt in rẻ nhưng nhanh phai màu, vài tháng đã cũ.
Bảng hiệu bạc màu, rách, mất chữ là tín hiệu xấu cho khách. Hãy kiểm tra và thay mới khi cần.
Chữ trên bảng hiệu
Màu tốt mà chữ quá nhiều thì vẫn không đọc được. Bảng hiệu chỉ nên có tên cửa hàng và một dòng ngắn nói bạn bán gì.
Số điện thoại, địa chỉ, danh sách sản phẩm dài nên để ở bảng phụ hoặc cửa kính, không nhồi lên bảng chính.
Font chữ dễ đọc, đặc biệt với chữ tiếng Việt có dấu. Nhiều font đẹp bị mất dấu hoặc dấu chồng lên nhau khó đọc.
Người xưa đặt tên cửa hiệu ngắn gọn, dễ nhớ, dễ đọc. Đó là nguyên tắc vẫn đúng tới hôm nay.
Bảng hiệu cũ có nên đổi màu không
Nhiều chủ cửa hàng buôn bán chậm một thời gian rồi nghĩ ngay tới chuyện đổi màu bảng hiệu cho hợp mệnh. Mình thường khuyên chậm lại một nhịp, vì bảng hiệu đã treo nhiều năm là thứ khách quen nhận ra cửa hàng của bạn.
Trước khi đổi, hãy hỏi thật: buôn bán chậm vì đâu. Giá, sản phẩm, đối thủ mới mở gần, đường bị rào sửa, hay thói quen mua sắm của khách đã chuyển sang mạng. Đổi màu bảng hiệu không giải được những nguyên nhân đó.
Nếu bảng hiệu đã bạc màu, rách, đèn hỏng thì đó là lý do chính đáng để làm mới. Khi làm mới, giữ nguyên tên và màu chủ đạo, chỉ làm sạch, làm sáng và làm rõ hơn, khách quen không bị lạc.
Còn nếu bạn đang đổi cả mô hình kinh doanh, đổi đối tượng khách, thì đổi bảng hiệu cùng lúc là hợp lý. Khi đó màu mới phải được chọn theo đúng câu chuyện mới của cửa hàng.
Thứ tự chọn màu bảng hiệu
Một: dễ đọc từ xa, ban ngày và ban đêm.
Hai: đúng tính cách sản phẩm, đúng cảm giác bạn muốn khách có.
Ba: nhất quán với logo, bao bì, mạng xã hội.
Bốn: nếu còn lựa chọn, dùng màu hợp mệnh làm màu phụ hoặc điểm nhấn. Theo thứ tự đó, bạn sẽ có một bảng hiệu vừa hiệu quả vừa yên tâm.
Câu hỏi thường gặp
Màu bảng hiệu nên chọn theo mệnh chủ hay theo thương hiệu?
Ưu tiên dễ đọc, đúng ngành và nhất quán thương hiệu. Màu hợp mệnh chỉ nên dùng làm màu phụ hoặc khi chọn giữa các phương án đều đạt.
Màu nào hợp cửa hàng đồ ăn?
Đỏ, cam, vàng ấm thường gợi cảm giác ngon và nhanh. Đồ chay, rau củ hợp xanh lá và trắng gợi sạch, tự nhiên.
Cửa hàng hùn vốn nhiều người chọn màu theo ai?
Theo thương hiệu và khách hàng, không theo mệnh của một người. Tiêu chí khách quan dễ thống nhất hơn.
Vì sao bảng hiệu đẹp mà khách không đọc được?
Thường do màu chữ và nền tương phản kém, chữ quá nhiều hoặc font mất dấu. Hãy đứng xa mười mét kiểm tra cả ngày lẫn đêm.
Có cần xin phép khi làm bảng hiệu?
Kích thước và vị trí bảng hiệu theo quy định quản lý đô thị địa phương. Nên hỏi phường trước khi làm để tránh phải tháo dỡ.