Chào bạn, Thắng Hồ đây. Tập này dành cho những gia đình có ông bà, cha mẹ lớn tuổi sống cùng. Trả lời thẳng: với người cao tuổi, an toàn đứng trước mọi thứ. Sàn chống trơn, tay vịn, ánh sáng đủ, ít bậc thềm, phòng ngủ gần nhà vệ sinh, lối đi thông. Làm xong những việc đó mới bàn tới hướng phòng, màu sắc hay bố cục theo phong thuỷ.
Một cú ngã với người trẻ có thể chỉ là vết bầm. Với người già, đó có thể là gãy xương, nằm viện lâu ngày, mất khả năng tự đi lại. Mình coi việc phòng ngã là phần phong thuỷ quan trọng nhất của một ngôi nhà có người cao tuổi.
Sàn nhà và bậc thềm
Gạch bóng đẹp nhưng trơn, nhất là khi ướt. Ở nhà vệ sinh, bếp, hành lang, lối ra sân, nên dùng gạch nhám hoặc dán miếng chống trơn.
Thảm trải sàn phải có đế chống trượt, không quăn mép. Thảm nhỏ rời là nguyên nhân vấp ngã rất thường gặp.
Bậc thềm, chênh cốt giữa các phòng là chỗ người già hay vấp. Làm dốc thoải hoặc đánh dấu bằng màu tương phản.
Dây điện, đồ đạc trên lối đi phải dọn gọn.
Tay vịn
Tay vịn ở nhà vệ sinh cạnh bồn cầu, trong khu tắm là thứ mình khuyên lắp đầu tiên. Rẻ, nhanh, hiệu quả.
Tay vịn dọc hành lang dài, hai bên cầu thang, ở chỗ chuyển từ ngồi sang đứng như cạnh giường.
Tay vịn bắt vào tường chắc, chịu được trọng lượng người tì vào. Không dùng giá treo khăn thay tay vịn.
Màu tay vịn tương phản với tường để mắt kém vẫn thấy.
Ánh sáng
Mắt người già cần nhiều ánh sáng hơn người trẻ, và điều tiết chậm khi chuyển từ sáng sang tối.
Hành lang, cầu thang, đường từ phòng ngủ tới nhà vệ sinh cần đèn đủ sáng, có đèn ngủ thấp hoặc đèn cảm biến ban đêm.
Công tắc đặt ở cửa vào mỗi phòng, ở đầu và cuối cầu thang, để không phải đi trong tối tìm công tắc.
Ánh sáng ấm, không chói, không tạo bóng đổ gắt lên bậc cầu thang.
Phòng ngủ
Phòng ngủ người cao tuổi ở tầng thấp nhất, gần nhà vệ sinh, như mình đã nói ở tập nhà ba thế hệ.
Giường cao vừa phải để ngồi xuống đứng lên dễ, không quá thấp kiểu nệm sát sàn. Có tay vịn hoặc tủ chắc cạnh giường để tì.
Lối từ giường tới cửa, tới nhà vệ sinh thông thoáng, không có đồ đạc chắn.
Có chuông gọi hoặc điện thoại trong tầm tay khi nằm.
Nhà vệ sinh
Nhà vệ sinh là nơi người già hay ngã nhất. Sàn chống trơn, tay vịn, ghế tắm, vòi sen cầm tay.
Cửa mở ra ngoài hoặc cửa trượt, để khi có người ngã chắn cửa, người nhà vẫn vào được.
Không khoá trong. Hoặc khoá loại mở được từ bên ngoài.
Bồn cầu cao vừa phải, có thể thêm bệ nâng.
Cầu thang
Nhà ống nhiều tầng là thử thách với người già. Cầu thang có tay vịn hai bên, bậc đều nhau, mũi bậc có nẹp chống trơn và màu tương phản.
Cầu thang xoắn, bậc hẹp, không tay vịn là những thứ nguy hiểm, cần sửa nếu người già phải dùng.
Nếu điều kiện cho phép, thang máy gia đình là khoản đầu tư giúp ông bà tiếp tục đi lại khắp nhà. Việc lắp cần kỹ sư kết cấu và đơn vị có uy tín.
Nếu không, sắp xếp sinh hoạt của ông bà gọn trong một tầng.
Bếp cho người già vẫn nấu
Nhiều bà vẫn muốn vào bếp. Tôn trọng điều đó và làm bếp an toàn hơn.
Bếp từ an toàn hơn bếp gas cho người hay quên tắt. Có loại tự ngắt khi không có nồi.
Đồ dùng hay dùng đặt ở tầm tay, không phải trèo ghế lấy đồ trên cao.
Sàn bếp chống trơn, có chỗ ngồi nghỉ khi sơ chế.
Không gian để ông bà vẫn là một phần gia đình
An toàn không có nghĩa là cô lập. Phòng ông bà gần không gian chung để ông bà vẫn nghe tiếng con cháu, vẫn tham gia bữa cơm.
Một chiếc ghế quen thuộc ở phòng khách, một góc ngồi uống trà nhìn ra sân.
Cây cảnh ông bà chăm, bàn thờ ông bà thắp hương, những việc giữ cho người già thấy mình còn ích cho gia đình.
Theo mình, đó là phong thuỷ gia đạo đẹp nhất.
Khi ông bà sống một mình
Không ít ông bà sống một mình ở nhà cũ trong khi con cái đã ra ở riêng. Những điều trên càng quan trọng, vì khi có chuyện không ai ở cạnh.
Điện thoại để ở chỗ cố định dễ với, số người thân ghi to rõ. Một chiếc chuông báo hoặc thiết bị gọi khẩn cấp đeo tay là khoản đầu tư rất đáng.
Con cháu nên về thăm đều đặn và mỗi lần về đi một vòng nhà: bóng đèn nào hỏng, vòi nào rỉ, thảm nào quăn mép, thuốc men để đâu. Sửa ngay trong buổi đó.
Hàng xóm thân thiết có một chìa khoá dự phòng là cách nhiều gia đình đã làm. Tình làng nghĩa xóm cũng là một lớp an toàn cho người già.
Hướng phòng và màu sắc
Sau khi an toàn đã xong, nhiều gia đình muốn xoay giường ông bà theo hướng hợp tuổi. Được, nếu không ảnh hưởng lối đi, tay vịn, ánh sáng.
Màu sắc phòng người già nên tương phản rõ giữa sàn, tường, đồ đạc để mắt kém dễ phân biệt. Phòng toàn màu trắng hoặc toàn màu be khiến người già khó định vị.
Phòng có nắng sớm giúp người già giữ nhịp sinh học, ngủ tốt hơn.
Hướng và màu là phần đến sau, nhưng làm đúng cũng có ích.
Điều không nên tin
Có người khuyên đặt vật phẩm trường thọ, tượng thọ, bùa hộ mệnh cho người già. Thích thì đặt làm đẹp, nhưng một tay vịn ở nhà vệ sinh giữ ông bà an toàn hơn.
Có người nói ông bà ở phòng sai hướng thì bệnh. Bệnh thì cần bác sĩ. Một căn phòng tối, ẩm, xa nhà vệ sinh thì mới thật sự ảnh hưởng.
Đừng để những lời doạ khiến bạn chuyển ông bà lên tầng cao vì hướng tốt.
Ông bà sống an toàn, vui vẻ, gần con cháu là điều quý nhất.
Ba việc làm ngay
Lắp tay vịn và dán chống trơn ở nhà vệ sinh.
Thêm đèn ngủ hoặc đèn cảm biến trên đường từ phòng ông bà tới nhà vệ sinh.
Dọn thảm rời, dây điện, đồ đạc trên lối đi.
Ba việc này làm trong một ngày cuối tuần, chi phí nhỏ, có thể ngăn một cú ngã.
Câu hỏi thường gặp
Nhà có người già cần sửa gì đầu tiên?
Tay vịn và chống trơn ở nhà vệ sinh, đèn ban đêm trên đường tới nhà vệ sinh, dọn thảm rời và dây điện trên lối đi.
Phòng ngủ ông bà nên ở đâu?
Tầng thấp nhất, gần nhà vệ sinh, gần không gian chung, giường cao vừa phải và có chỗ tì khi đứng dậy.
Cửa nhà vệ sinh cho người già nên thế nào?
Mở ra ngoài hoặc cửa trượt, khoá mở được từ bên ngoài, để người nhà vào được khi có sự cố.
Có nên lắp thang máy gia đình?
Nếu điều kiện cho phép thì đáng đầu tư; cần kỹ sư kết cấu và đơn vị lắp đặt uy tín. Nếu không, gói sinh hoạt của ông bà trong một tầng.
Hướng phòng ông bà có quan trọng?
Chỉ cân nhắc sau khi an toàn đã xong và không ảnh hưởng lối đi, tay vịn, ánh sáng.