Chào bạn, Thắng Hồ đây. Hôm nay mình nói về góc học của con, câu hỏi mà bố mẹ có con đi học nào cũng quan tâm. Trả lời thẳng: góc học tốt là góc có ánh sáng tự nhiên từ bên hông, bàn ghế vừa tầm, con ngồi tựa lưng vững, xa tivi và lối đi ồn ào, có chỗ cất sách vở gọn, và đủ gần để bố mẹ hỗ trợ khi cần.
Mình biết nhiều bố mẹ hỏi hướng bàn học theo tuổi con, hay đặt tháp văn xương để con học giỏi. Mình sẽ nói về chuyện đó ở cuối. Nhưng trước tiên là những thứ con cảm thấy mỗi ngày khi ngồi vào bàn.
Ánh sáng là ưu tiên số một
Mắt trẻ đang phát triển, ánh sáng ở bàn học ảnh hưởng trực tiếp tới thị lực. Đặt bàn gần cửa sổ, ánh sáng vào từ bên hông.
Con thuận tay phải thì ánh sáng từ bên trái, thuận tay trái thì ngược lại, để bóng tay không che chỗ viết.
Không đặt bàn quay mặt thẳng ra cửa sổ nắng gắt, mắt bị loá. Không đặt quay lưng ra cửa sổ, bóng đầu che sách.
Đèn bàn ánh sáng trung tính hoặc ấm nhẹ, không nhấp nháy, chiếu đều mặt bàn. Đèn trần trong phòng cũng bật để tránh chênh lệch sáng tối quá lớn.
Bàn ghế vừa tầm
Bàn ghế không vừa tầm khiến con ngồi gù, cúi sát, mỏi cổ, mỏi lưng. Nhiều trẻ cận thị một phần vì ngồi quá gần sách.
Khi ngồi, chân con chạm sàn, đùi song song mặt sàn, khuỷu tay đặt thoải mái trên mặt bàn.
Trẻ lớn nhanh, bàn ghế chỉnh được độ cao giúp dùng nhiều năm.
Ghế có lưng tựa đỡ lưng. Ghế đẩu, ghế xoay không lưng tựa không hợp cho việc ngồi học lâu.
Tựa lưng và tầm nhìn
Như mọi bàn làm việc, bàn học nên đặt để lưng con tựa vào tường hoặc kệ, khoé mắt thấy cửa phòng.
Ngồi quay lưng ra cửa, người đi qua sau lưng, con hay ngoái lại, mất tập trung.
Nhiều bố mẹ đặt bàn quay mặt vào tường để con đỡ xao nhãng. Được, nếu tường có bảng ghi chú, kệ sách, không phải tường trống sát mặt.
Tầm nhìn ra cửa sổ có cây xanh giúp mắt con nghỉ sau mỗi lúc đọc.
Vị trí trong nhà
Với trẻ nhỏ cấp một, góc học ở phòng sinh hoạt chung hoặc gần chỗ bố mẹ làm việc giúp bố mẹ hỗ trợ, nhắc nhở.
Với trẻ lớn hơn, góc học trong phòng riêng giúp con tự lập, yên tĩnh hơn.
Tránh đặt bàn học ngay cạnh tivi, cạnh bàn ăn đông người, trên lối đi chính.
Góc học trong phòng ngủ thì đặt xa giường, để khi ngồi học không nhìn thấy giường, khi nằm không nhìn thấy đống bài tập.
Tiếng ồn trong nhà
Con học buổi tối thường đúng lúc gia đình sinh hoạt ồn ào nhất: tivi, nấu nướng, điện thoại.
Thoả thuận giờ học yên tĩnh trong nhà, giảm âm lượng tivi, đóng cửa phòng.
Nhà ống mặt đường ồn thì góc học nên ở phía sau nhà hoặc tầng trên.
Mình luôn nói với bố mẹ: một góc học tốt cần cả không gian lẫn sự hợp tác của cả nhà.
Màn hình và thiết bị
Nhiều bài tập bây giờ cần máy tính. Màn hình đặt ngang tầm mắt, cách mắt một khoảng tay duỗi.
Điện thoại, máy tính bảng không cần cho bài tập thì để ngoài góc học trong giờ học.
Màn hình không quay ra cửa sổ sáng để tránh chói và loá.
Đứng dậy nghỉ mắt sau mỗi khoảng thời gian học. Nhìn xa ra cửa sổ.
Lưu trữ sách vở
Kệ sách, ngăn kéo vừa tầm với để con tự lấy, tự cất. Mỗi môn một chỗ.
Mặt bàn trống, chỉ để những thứ đang dùng. Bàn đầy đồ, con mất thời gian tìm và dễ xao nhãng.
Dạy con dọn bàn sau khi học xong mỗi ngày. Đó là thói quen theo con cả đời.
Một bảng ghim treo trước bàn để thời khoá biểu, lịch thi, giấy nhắc.
Màu sắc và trang trí
Tường quanh góc học màu dịu: xanh nhạt, be, trắng ngà. Màu quá rực gây kích thích, khó tập trung.
Vài bức tranh con vẽ, ảnh gia đình, một chậu cây nhỏ tạo cảm giác thân thuộc.
Không treo quá nhiều đồ trước mặt, mắt con bị kéo đi.
Để con tham gia trang trí góc học, con sẽ yêu chỗ ngồi của mình hơn.
Giấc ngủ và nhịp sinh hoạt
Góc học tốt tới đâu cũng không bù được một đứa trẻ thiếu ngủ. Trẻ đi học cần ngủ đủ, và phòng ngủ cần tối, yên, mát như mình đã nói ở tập phòng ngủ cho con.
Học quá khuya trên một chiếc bàn sáng đèn ngay cạnh giường khiến con khó chuyển sang trạng thái nghỉ. Đó là thêm một lý do để tách góc học khỏi chỗ ngủ.
Một nhịp đều đặn mỗi ngày, học vào giờ cố định, nghỉ giữa giờ, tắt đèn bàn trước giờ ngủ một lúc, giúp con vào bàn học nhẹ nhàng hơn.
Mình hay nói với bố mẹ rằng thời gian cũng là một phần của không gian. Góc học được dùng đúng giờ là góc học hiệu quả.
Hai con chung góc học
Hai con học chung một bàn dài thì mỗi con một khoảng bàn, một đèn riêng, một kệ riêng.
Nếu hai con khác giờ học, sắp xếp để con học không bị con chơi làm phiền.
Anh chị em ngồi cạnh nhau học có thể hỗ trợ nhau, nhưng cũng dễ trò chuyện. Thử và điều chỉnh.
Công bằng trong không gian giúp giảm tranh giành.
Điều không nên tin
Có người khuyên bàn học phải quay về hướng văn xương theo tuổi con để con học giỏi, đỗ đạt. Nếu hướng đó tối, ồn, quay lưng ra cửa, con sẽ học kém hơn.
Có người bán tháp văn xương, bút tài lộc, vật phẩm khai trí với giá cao. Thích thì đặt một món cho con vui, nhưng con học giỏi nhờ ánh sáng tốt, ngủ đủ, và sự đồng hành của bố mẹ.
Đừng tạo áp lực cho con bằng những lời như đặt đúng hướng thì phải học giỏi.
Mình không bao giờ chấm điểm hay xếp hạng trẻ theo chỗ ngồi của chúng.
Ba việc làm ngay
Kiểm tra ánh sáng: cửa sổ bên hông, đèn bàn đúng phía, không chói.
Chỉnh bàn ghế vừa tầm con, có lưng tựa.
Dời bàn khỏi tivi và lối đi, dọn mặt bàn, thêm kệ cất sách.
Rồi ngồi cạnh con một buổi, hỏi con thấy thế nào. Con là người biết rõ nhất.
Câu hỏi thường gặp
Bàn học của con nên đặt ở đâu?
Gần cửa sổ với ánh sáng từ bên hông, lưng tựa tường hoặc kệ, xa tivi và lối đi; trẻ nhỏ thì gần chỗ bố mẹ để hỗ trợ.
Ánh sáng bàn học từ phía nào?
Con thuận tay phải thì ánh sáng từ bên trái, thuận tay trái thì từ bên phải, để bóng tay không che chỗ viết.
Bàn ghế học sinh cao bao nhiêu là vừa?
Khi ngồi chân chạm sàn, đùi song song sàn, khuỷu tay đặt thoải mái trên bàn; bàn ghế chỉnh được độ cao là tốt nhất.
Đặt tháp văn xương có giúp con học giỏi?
Không thay được ánh sáng, giấc ngủ và sự đồng hành của bố mẹ. Thích thì đặt cho vui, đừng tạo áp lực cho con.
Bàn học quay mặt vào tường có tốt không?
Được nếu tường có bảng ghi chú, kệ sách và không quá sát mặt; tường trống sát mặt lâu ngày dễ bí bức.