Chào bạn, Thắng Hồ đây. Tập này nói về phần hướng nhà mà mình coi trọng nhất, phần mà không cần tin cũng thấy: hướng nhà quyết định nhà bạn nhận bao nhiêu nắng, đón gió nào, và bị mưa hắt vào phía nào. Trả lời thẳng: ở Việt Nam, nắng tây buổi chiều rất gắt, gió mùa đông bắc lạnh ẩm ở miền Bắc, gió nam và đông nam mát vào mùa hè, mưa hắt theo mùa ở từng miền. Hiểu những điều đó và xử lý tốt là phần phong thuỷ đo được của hướng nhà.
Người xưa chọn hướng nam, đông nam cho nhà không phải ngẫu nhiên. Ở miền Bắc, hướng đó vừa đón gió mát mùa hè, vừa tránh gió bấc mùa đông, vừa nhận nắng vừa phải. Đó là trí tuệ khí hậu được gói trong ngôn ngữ phong thuỷ.
Nắng tây: kẻ thù của nhà phố
Nắng buổi chiều từ phía tây chiếu xiên, thấp, đi sâu vào nhà và làm nóng tường suốt nhiều giờ. Tường hướng tây tích nhiệt và toả ra ban đêm, phòng ngủ phía tây nóng hầm hập tới khuya.
Nhà mặt tiền hướng tây không có che chắn thường có phòng khách nóng, rèm bạc màu, đồ gỗ nứt nẻ, điều hoà chạy hết công suất.
Nếu có thể chọn, mình khuyên tránh mặt tiền chính, phòng ngủ và cửa sổ lớn quay hướng tây.
Nếu không chọn được, phải chắn nắng thật nghiêm túc, như mình nói ở phần sau.
Gió mùa đông bắc ở miền Bắc
Từ cuối thu tới đầu xuân, miền Bắc chịu gió mùa đông bắc lạnh, khô rồi chuyển ẩm, mang theo nồm. Nhà có cửa lớn mở hướng bắc, đông bắc đón thẳng luồng gió đó.
Ngày xưa, nhà miền Bắc thường quay lưng về bắc, có bụi tre, hàng cây chắn gió phía sau. Đó chính là ý tựa sơn theo nghĩa khí hậu.
Ngày nay, cửa kính kín, rèm dày, vách chắn gió ở ban công hướng bắc giúp giảm lạnh.
Mùa nồm, đóng cửa khi không khí ngoài trời ẩm hơn trong nhà, mở cửa khi trời hanh, dùng máy hút ẩm. Đây là chuyện hướng nhà gặp chuyện thời tiết.
Gió nam và đông nam mùa hè
Mùa hè, ở nhiều vùng gió thổi từ hướng nam, đông nam, mát và dễ chịu. Nhà có cửa sổ, ban công hướng này nhận được gió tự nhiên.
Nhưng gió chỉ vào nhà khi có đường ra. Cửa sổ đón gió phía nam cần một cửa thoát phía bắc hoặc giếng trời để gió đi xuyên.
Miền Trung có gió tây khô nóng vào mùa hè, thứ gió làm khô cả cây cối. Hướng tây ở miền Trung càng cần che chắn.
Mình luôn hỏi người địa phương gió thường thổi từ đâu vào mùa nào. Kinh nghiệm của họ chính xác hơn mọi sơ đồ.
Mưa hắt và hướng nhà
Miền Trung mùa mưa bão, mưa thường hắt theo gió đông bắc. Miền Nam mùa mưa thường có mưa rào kèm gió tây nam. Miền Bắc có mưa phùn mùa xuân và mưa dông mùa hè.
Mặt nhà đón hướng mưa hắt cần mái hiên đủ sâu, cửa có gioăng kín, ô thoáng có lá chắn mưa.
Tường hướng mưa hắt dễ thấm, rêu, bong sơn. Sơn chống thấm, ốp vật liệu chịu nước là cần thiết.
Nhiều chủ nhà chỉ nghĩ tới nắng mà quên mưa, đến mùa mưa đầu tiên mới thấy nước tràn vào phòng khách.
Ba miền, ba cách nhìn
Miền Bắc có bốn mùa, mùa đông lạnh: hướng nam, đông nam vẫn là lý tưởng; tránh mặt chính hướng bắc và tây.
Miền Trung nắng gắt, gió tây khô nóng mùa hè, bão từ biển: chú ý chắn nắng tây, che chắn hướng đón bão, mái và cửa chắc chắn.
Miền Nam nóng quanh năm, mùa mưa và mùa khô: ưu tiên thông gió, chắn nắng tây, mái hiên sâu cho mưa rào.
Một lời khuyên về hướng không thể áp dụng y nguyên cho cả nước.
Chắn nắng khi hướng không chọn được
Nhà phố trong dãy liền kề không chọn được hướng. Nhà hướng tây vẫn có thể sống tốt nếu chắn nắng đúng cách.
Lam chắn nắng đứng, mái hiên sâu, ban công lùi vào, lớp mặt tiền thứ hai bằng gạch thông gió, cây leo trên giàn là những giải pháp kiến trúc quen thuộc.
Kính cách nhiệt, rèm chắn nắng phía ngoài hiệu quả hơn rèm phía trong, vì chặn nhiệt trước khi vào nhà.
Sơn tường ngoài màu sáng phản nhiệt, chống nóng mái. Những thứ này giảm nhiệt độ trong nhà vài độ, đủ để thấy khác.
Bố trí phòng theo hướng
Trong nhà, phòng nào đặt phía nào cũng là chuyện hướng. Phòng ngủ nên ở phía mát, đông hoặc nam tuỳ miền.
Phía tây dành cho cầu thang, kho, nhà vệ sinh, những không gian ở ít, làm lớp đệm nhiệt cho các phòng chính.
Bếp nên có cửa sổ hoặc hút mùi ra phía thoáng gió, tránh gió thổi ngược khói vào nhà.
Phòng khách, phòng sinh hoạt chung ở phía đón gió mát, có ánh sáng ban ngày.
Khi bát trạch và khí hậu cùng một ý
Thú vị là nhiều khi hướng tốt theo truyền thống và hướng tốt theo khí hậu trùng nhau, đặc biệt hướng nam và đông nam ở miền Bắc.
Khi trùng, bạn có cả hai lý do để chọn.
Khi khác, như đã nói ở tập bát trạch, mình khuyên ưu tiên khí hậu cho kết cấu, cửa, phòng ngủ, và điều chỉnh theo bát trạch ở chi tiết nội thất.
Khí hậu là thứ bạn sống cùng mỗi ngày, mỗi mùa.
Điều không nên tin
Có người nói nhà hướng tây là nhà nghèo, nhà hướng bắc là nhà lạnh lẽo tình cảm. Đó là những liên tưởng không có cơ sở.
Hướng tây nóng thì chắn nắng. Hướng bắc lạnh thì chắn gió. Đó là chuyện vật lý có giải pháp.
Đừng để ai bán cho bạn vật phẩm hoá giải nắng tây. Một hàng cây và một tấm rèm chắn nắng làm tốt hơn.
Phong thuỷ tốt cho hướng nhà là một ngôi nhà mát mùa hè, ấm mùa đông, khô mùa mưa.
Ba việc làm ngay
Quan sát nhà vào buổi chiều nắng, ngày gió mùa, ngày mưa lớn. Ghi lại chỗ nóng, chỗ lạnh, chỗ mưa hắt.
Chắn nắng tây bằng rèm ngoài, cây, mái hiên; chắn gió lạnh bằng cửa kín, rèm dày.
Kiểm tra chống thấm, gioăng cửa ở mặt đón mưa.
Ba việc này là phần phong thuỷ hướng nhà mà ai cũng thấy hiệu quả.
Câu hỏi thường gặp
Nhà hướng tây có nên mua không?
Có thể, nếu chắn nắng tốt bằng lam, mái hiên, cây, kính cách nhiệt và không đặt phòng ngủ phía tây.
Hướng nào mát nhất ở miền Bắc?
Thường là hướng nam và đông nam: đón gió mát mùa hè, tránh gió bấc mùa đông. Hỏi thêm kinh nghiệm gió của địa phương.
Chống nóng nhà hướng tây hiệu quả nhất là gì?
Chắn nắng từ bên ngoài: lam đứng, mái hiên sâu, cây leo, rèm ngoài, kính cách nhiệt, sơn tường ngoài màu sáng.
Mưa hắt vào nhà xử lý thế nào?
Mái hiên đủ sâu, cửa có gioăng kín, ô thoáng có lá chắn mưa, sơn chống thấm mặt tường đón mưa.
Bát trạch và khí hậu mâu thuẫn thì theo cái nào?
Ưu tiên khí hậu cho kết cấu, cửa, phòng ngủ; điều chỉnh theo bát trạch ở chi tiết nội thất.