Chào bạn, Thắng Hồ đây. Tập này nói về một nỗi lo rất phổ biến: cửa chính thẳng hàng với cửa sau, cửa hai phòng ngủ đối nhau, đứng ở cửa nhìn xuyên được tới tận cuối nhà. Trả lời thẳng: những bố cục này chủ yếu gây ra gió lùa thẳng, mất riêng tư và cảm giác nhà bị nhìn xuyên. Cách xử lý là làm chậm và làm mềm đường đi thẳng đó bằng rèm, bình phong, kệ, cách mở cửa và thói quen đóng cửa. Không cần đổi cửa, càng không cần lo sợ.
Sách cũ gọi là xuyên đường sát, khí vào cửa trước chạy thẳng ra cửa sau, không kịp dừng lại trong nhà. Mình hiểu nó đúng như mô tả vật lý ấy: luồng gió xuyên thẳng, mạnh, không chia đều cho các phòng.
Cửa chính thẳng cửa sau
Nhà ống Việt Nam rất hay có cửa chính và cửa sau thẳng hàng, với một hành lang dài ở giữa. Mở cả hai cửa, gió thổi thốc qua, giấy tờ bay, bụi đường vào tới bếp.
Trong khí hậu nóng, luồng gió xuyên ấy đôi khi lại là thứ giúp nhà mát. Nên vấn đề không phải là có gió xuyên, mà là gió quá mạnh, quá thẳng, và người ngồi ngay trên đường đó.
Cách đơn giản nhất là đặt một vật làm chậm gió ở khoảng giữa: bình phong, kệ trang trí hở, chậu cây lớn, tủ giày đặt lệch sang một bên lối đi. Gió vẫn đi qua nhưng chia ra, chậm lại.
Không đặt ghế sofa, bàn làm việc, giường nằm ngay trên trục giữa hai cửa. Đó là chỗ gió lùa và người qua lại nhiều nhất.
Bình phong và vách mềm
Bình phong là giải pháp truyền thống rất thông minh. Nó tạo khoảng đệm ở lối vào, che tầm nhìn từ ngoài đường vào trong nhà, làm gió đổi hướng.
Bình phong không cần đắt tiền hay chạm trổ cầu kỳ. Một kệ sách hai mặt, một tấm vách gỗ nan, một hàng cây cao đều làm được việc đó.
Đặt bình phong cách cửa vài bước, đủ chỗ cho người bước vào đứng, cởi giày, không bị dồn ngay vào vách.
Bình phong rỗng, nan thưa vẫn để ánh sáng và một phần gió đi qua. Bình phong đặc chắn hết thì nhà phía sau sẽ tối và bí, cần cân nhắc.
Cửa phòng đối nhau
Hai phòng ngủ đối diện nhau qua hành lang là bố cục rất thường gặp ở căn hộ. Người xưa nói dễ sinh cãi vã. Mình hiểu nó như chuyện riêng tư: mở cửa phòng này là nhìn thẳng vào phòng kia.
Cách xử lý đơn giản là thói quen đóng cửa phòng, treo rèm cửa phía trong, hoặc bố trí giường và bàn sao cho không nằm trong tầm nhìn thẳng từ cửa.
Nếu cửa phòng ngủ đối thẳng cửa nhà vệ sinh, thêm rèm cho cửa nhà vệ sinh, luôn đóng cửa, có quạt hút. Mùi và âm thanh là chuyện thực.
Không cần treo gương bát quái hay vật phẩm trên cửa. Một tấm rèm đẹp làm được nhiều việc hơn.
Cửa xuyên phòng
Có những căn nhà phải đi qua phòng này mới vào được phòng kia, như đi qua phòng ngủ bố mẹ để vào phòng con, đi qua phòng khách để vào nhà vệ sinh duy nhất.
Phòng bị đi xuyên mất tính riêng tư, mất yên tĩnh. Nếu được, dành phòng bị đi xuyên cho chức năng ít cần riêng tư như phòng sinh hoạt chung, phòng làm việc ban ngày.
Trong phòng bị đi xuyên, giữ một lối đi rõ ràng sát một bên tường, đặt giường hoặc bàn ở phía kia, có rèm hoặc kệ làm ranh giới.
Đây là chỗ mà đôi khi việc mở thêm một cửa hay đổi vị trí cửa thật sự đáng làm. Nhưng hãy hỏi kỹ sư về tường chịu lực trước.
Cửa mở thế nào
Hướng mở cánh cửa ảnh hưởng nhiều hơn người ta nghĩ. Cửa phòng mở vào trong, cánh cửa che phần giường khi mở, tạo cảm giác che chắn tự nhiên.
Cửa mở ngược, khi mở ra thì phơi trọn giường hay bàn làm việc ra hành lang, có thể đổi chiều bản lề, việc này thợ mộc làm trong vài giờ.
Hai cánh cửa gần nhau mở va vào nhau là chuyện cần sửa vì an toàn, không chỉ vì phong thuỷ.
Cửa trượt, cửa lùa ở chỗ chật giúp tiết kiệm không gian và không có vấn đề va chạm.
Cửa sổ thẳng cửa chính
Cửa chính thẳng một cửa sổ lớn phía sau, đứng ở cửa nhìn xuyên ra ngoài, cũng là một dạng xuyên. Cảm giác là nhà không có điểm dừng, khách bước vào mắt đã chạy ra ngoài.
Một kệ thấp, một bàn ăn, một chậu cây lớn đặt giữa phòng tạo điểm dừng cho mắt. Rèm mỏng cho cửa sổ sau làm dịu tầm nhìn mà vẫn giữ sáng.
Nếu cửa sổ sau nhìn ra một cảnh đẹp, cây xanh, hồ nước, bạn có thể thích sự xuyên suốt đó. Không có quy tắc bắt phải chặn.
Phong thuỷ là cảm giác của người ở. Nếu bạn thấy thoáng và vui, thì đó là tốt.
Khi nào thật sự nên thay đổi
Mình chỉ khuyên đổi vị trí cửa trong vài trường hợp: gió lùa mạnh không chặn được gây mưa hắt, bụi bẩn thường xuyên; cửa mở va nhau gây nguy hiểm; mất riêng tư nghiêm trọng như cửa nhà vệ sinh mở thẳng ra bàn ăn.
Ngay cả khi đó, hãy thử giải pháp nhẹ trước: rèm, vách, đổi chiều bản lề, cửa lùa.
Nếu vẫn phải đổi, đây là việc của thợ và kỹ sư, có bản vẽ, có kiểm tra tường chịu lực.
Một cái cửa không quyết định vận mệnh gia đình. Nó chỉ quyết định gió và tầm nhìn.
Điều không nên tin
Có người phán cửa thẳng cửa thì tiền vào cửa trước ra cửa sau, gia đình không giữ được của. Gia đình giữ được của hay không là chuyện chi tiêu và làm ăn.
Có người bán rèm hạt châu, chuông gió, gương bát quái giá cao để chặn sát khí. Chuông gió treo ngay luồng gió mạnh kêu suốt ngày đêm có khi còn làm mất ngủ.
Đừng để nỗi lo về một bố cục cửa khiến bạn bán nhà, đập tường. Hãy thử sống với một tấm bình phong vài tuần rồi đánh giá.
Phong thuỷ tốt làm người ở yên lòng, không làm họ lo thêm.
Ba việc làm ngay
Đứng ở cửa chính nhìn vào trong, xác định trục thẳng gió và tầm nhìn. Dời ghế, giường, bàn ra khỏi trục đó.
Đặt một vật làm chậm như bình phong, kệ, cây lớn ở khoảng giữa.
Treo rèm cho những cửa đối nhau, tập thói quen đóng cửa phòng, đổi chiều bản lề nếu cửa mở phơi giường.
Ba việc này đủ cho phần lớn ngôi nhà có cửa đối cửa.
Câu hỏi thường gặp
Cửa chính thẳng cửa sau có xấu không?
Chủ yếu gây gió lùa thẳng và nhìn xuyên nhà. Đặt bình phong, kệ hoặc cây ở giữa và không để chỗ ngồi lâu trên trục đó là đủ.
Hai cửa phòng ngủ đối nhau xử lý thế nào?
Đóng cửa phòng, treo rèm phía trong, bố trí giường không nằm trong tầm nhìn thẳng từ cửa.
Bình phong có cần chạm trổ đắt tiền?
Không. Kệ sách hai mặt, vách nan gỗ hay hàng cây cao đều làm được việc làm chậm gió và che tầm nhìn.
Có nên treo gương bát quái trên cửa?
Không cần. Rèm, vách và thói quen đóng cửa giải quyết chuyện riêng tư và gió tốt hơn.
Khi nào nên đổi vị trí cửa?
Khi gió mưa hắt không chặn được, cửa va nhau nguy hiểm hoặc mất riêng tư nghiêm trọng; luôn thử giải pháp nhẹ trước và hỏi kỹ sư.