Chào bạn, Thắng Hồ đây. Tập này dành cho những người đang ở hoặc sắp xây nhà trên lô đất không vuông: lô xéo một cạnh, lô hình thang lệch, lô có một góc nhọn, hay nhà cũ mà các phòng méo mó vì chạy theo ranh đất. Trả lời thẳng: hãy giữ các phòng chính như phòng ngủ, phòng khách, bếp càng vuông vức càng tốt, và đẩy phần méo thành sân, kho, nhà vệ sinh, cầu thang, cây xanh hay tủ âm. Đất méo không làm hỏng vận nhà, nó chỉ cần được dùng cho đúng việc.
Ở một tập trước mình đã nói về hình dáng lô đất khi chọn mua. Tập này dành cho khi bạn đã có lô đất hoặc ngôi nhà ấy rồi, và câu hỏi chuyển từ có nên mua sang làm sao sống tốt.
Vì sao phòng vuông dễ sống hơn
Phòng vuông hoặc chữ nhật dễ kê đồ, dễ đi lại, dễ dọn dẹp. Giường, tủ, bàn đều là khối vuông, đặt vào phòng vuông vừa khít.
Phòng có một góc nhọn sẽ có một khoảng chết không dùng được, bụi bám, đồ đạc dồn vào rồi quên. Theo nghề, đó là chỗ khí ứ đọng.
Người ở trong phòng méo thường có cảm giác lệch, khó định vị, nhất là khi góc méo nằm ngay tầm mắt.
Nên nguyên tắc đầu tiên khi thiết kế trên đất méo là ưu tiên vuông hoá các không gian người ở lâu.
Phần méo làm gì
Phần đất xéo, tam giác, góc nhọn còn lại sau khi vuông hoá các phòng chính có rất nhiều việc để làm.
Sân trước, sân sau, giếng trời, bồn cây là cách dùng đẹp nhất. Góc méo thành một mảng xanh, ánh sáng và gió vào nhà qua đó.
Kho, nhà vệ sinh, chỗ để máy giặt, tủ âm tường cũng hợp với không gian méo, vì chúng không cần hình dạng chuẩn.
Cầu thang có thể uốn theo cạnh méo, biến góc khó thành chiếu nghỉ, chỗ đặt cây hay kệ sách.
Mặt tiền xéo
Khi mặt tiền lô đất chạy xéo so với đường, nhiều chủ nhà muốn xoay cả nhà cho vuông với đường. Kết quả là toàn bộ các phòng bên trong bị méo theo.
Cách hợp lý hơn thường là giữ khối nhà vuông theo ranh đất phía sau và hai bên, phần xéo phía trước làm sân, bậc tam cấp, bồn hoa, chỗ để xe.
Mặt tiền nhìn từ đường vẫn có thể vuông vức bằng hàng rào, cổng, mái hiên đặt song song với đường.
Đây là việc kiến trúc sư làm rất tốt. Hãy đưa họ bản vẽ hiện trạng và nhờ thử vài phương án.
Nhà cũ đã méo sẵn
Nếu bạn mua nhà cũ đã xây theo ranh đất méo, phòng nào cũng lệch, đừng vội nghĩ tới đập phá.
Dùng tủ âm, kệ, vách thạch cao nhẹ để vuông hoá phòng ngủ. Phần méo bị chia ra trở thành tủ đồ, kệ sách, góc cây.
Kê giường, sofa theo bức tường vuông nhất của phòng, không kê theo bức tường xéo.
Thảm hình chữ nhật đặt giữa phòng giúp mắt có một khung vuông để định vị, phần méo xung quanh bớt nổi.
Lô đất thóp hậu hoặc nở hậu
Lô thóp hậu, phía sau hẹp hơn phía trước, thường được coi là kém. Lô nở hậu được coi là tốt. Mình đã nói kỹ khi bàn chuyện chọn đất.
Khi đã có lô thóp hậu, phần hẹp phía sau rất hợp cho bếp phụ, sân phơi, nhà vệ sinh, kho, giếng trời.
Lô nở hậu thì phần rộng phía sau có thể làm sân vườn, phòng sinh hoạt chung, nơi cả nhà tụ lại.
Hình dáng đất là điều kiện. Thiết kế là cách sống tốt trong điều kiện đó.
Ánh sáng và gió ở góc méo
Góc nhọn, góc méo thường là chỗ tối và bí nhất. Nếu biến nó thành giếng trời, khe thoáng, nó lại trở thành nguồn sáng.
Một khe sáng hẹp chạy dọc cạnh xéo của nhà, có cây leo, có thể đưa ánh sáng vào tận phòng giữa.
Không để góc méo thành nơi chứa rác, đồ cũ. Đó là chỗ ẩm mốc, côn trùng tụ lại.
Phong thuỷ nhà méo tốt hay xấu phần lớn tuỳ vào việc góc méo được chăm sóc hay bị bỏ quên.
Giấy tờ và ranh giới
Lô đất méo thường có lịch sử phân chia phức tạp. Trước khi xây hay sửa, kiểm tra kỹ ranh giới trên giấy tờ và thực địa.
Xây lấn sang đất hàng xóm vài chục phân, hay không chừa đủ khoảng lùi theo quy định, là chuyện dẫn tới tranh chấp kéo dài. Đây là việc cần cán bộ địa chính, luật sư nếu có tranh chấp.
Hàng xóm hoà thuận quan trọng với chất lượng sống hơn mọi hướng nhà.
Mình luôn nhắc: phong thuỷ chỉ bắt đầu sau khi giấy tờ và kết cấu đã rõ ràng.
Kết cấu trên đất méo
Nhà méo có các cột, dầm không vuông góc, việc tính toán kết cấu phức tạp hơn nhà vuông. Đừng để thợ tự làm theo kinh nghiệm.
Kỹ sư kết cấu sẽ bố trí lưới cột hợp lý, nhiều khi chính lưới cột ấy gợi ý cách chia phòng vuông và phần méo.
Móng nhà trên đất méo cạnh nhà hàng xóm cần cẩn thận để không ảnh hưởng nhà bên.
Chi phí cho kỹ sư lúc đầu nhỏ hơn nhiều so với chi phí sửa sai sau này.
Điều không nên tin
Có người phán đất méo, thiếu góc thì người trong nhà thiếu sức khoẻ, thiếu tiền, theo từng góc tương ứng với từng người. Mình không đồng ý với những phán đoán như vậy. Đó là cách nói doạ.
Có người khuyên đặt vật phẩm, chôn đá ở góc khuyết để bù góc. Nếu bạn muốn đặt một hòn non bộ đẹp ở góc sân thì đặt vì nó đẹp, không phải vì sợ.
Đừng mua thêm đất hàng xóm với giá cắt cổ chỉ để làm cho vuông. Thiết kế tốt có thể làm được nhiều điều hơn bạn nghĩ.
Đất méo là một bài toán thiết kế, không phải một bản án.
Thứ tự làm việc với đất méo
Một: kiểm tra ranh giới, giấy tờ, khoảng lùi theo quy định.
Hai: nhờ kiến trúc sư vuông hoá các phòng chính, đẩy phần méo thành sân, kho, vệ sinh, cầu thang, cây xanh.
Ba: kỹ sư kết cấu tính lưới cột và móng.
Bốn: chăm sóc góc méo cho sáng, thoáng, sạch. Với nhà cũ, dùng tủ âm, kệ, vách nhẹ để vuông hoá thay vì đập phá.
Câu hỏi thường gặp
Lô đất méo có nên mua không?
Có thể, nếu giá hợp lý và giấy tờ rõ ràng. Thiết kế tốt sẽ vuông hoá các phòng chính và dùng phần méo cho sân, kho, cây xanh.
Phần đất xéo nên dùng làm gì?
Sân, giếng trời, bồn cây, kho, nhà vệ sinh, tủ âm, chiếu nghỉ cầu thang — những chức năng không cần hình dạng chuẩn.
Nhà cũ phòng méo sửa thế nào mà không đập?
Dùng tủ âm, kệ, vách thạch cao nhẹ để vuông hoá phòng, kê đồ theo tường vuông nhất, đặt thảm chữ nhật giữa phòng.
Đất thiếu góc có ảnh hưởng người trong nhà?
Không có cơ sở cho những phán đoán về sức khoẻ hay tiền bạc theo góc khuyết. Đó là bài toán thiết kế, không phải điềm.
Xây nhà trên đất méo cần lưu ý gì về kết cấu?
Cần kỹ sư kết cấu tính lưới cột và móng, đặc biệt khi sát nhà hàng xóm.