Chào bạn, mình là Thắng Hồ, và đây là podcast phong thuỷ của người làm nghề. Câu hỏi của tập này là câu mình được hỏi nhiều nhất: bước vào một ngôi nhà, người xem phong thuỷ nhìn gì đầu tiên. Trả lời ngắn: mình nhìn ánh sáng, đường gió và lối đi trước, rồi mới tới hướng, tới tuổi.
Nhiều người ngạc nhiên vì nghĩ chuyên gia phải rút la bàn ra ngay. Thật ra la bàn là bước sau. Một ngôi nhà sáng, thoáng, đi lại thuận tay thì phần lớn chuyện đã ổn, còn một ngôi nhà tối, bí, lối đi vướng víu thì có chọn hướng đẹp tới đâu người ở cũng thấy nặng nề.
Đứng ở cửa một phút trước khi bước vào
Thói quen đầu tiên của mình là dừng lại ở cửa chừng một phút. Không đo đạc gì cả, chỉ để cảm nhận. Từ cửa nhìn vào thấy được bao xa, ánh sáng rơi xuống chỗ nào, có mùi ẩm hay không, có tiếng ồn từ đâu dội vào. Một phút đó cho mình nhiều thông tin hơn cả tờ bản vẽ.
Khách thường ngạc nhiên khi mình hỏi ngay: buổi sáng nhà có nắng không, buổi chiều có nóng không. Đó là những câu chẳng dính gì tới ngũ hành, nhưng lại là nền của mọi chuyện. Khí trong cách nói của nghề, dịch ra đời thường, chính là ánh sáng, gió, nhiệt và độ ẩm chạy qua không gian.
Bạn có thể tự làm việc này với nhà mình. Đi ra ngoài, rồi quay vào như một người khách lần đầu tới. Để ý cảm giác đầu tiên: muốn bước vào hay muốn lùi ra. Cảm giác đó hiếm khi sai, và nó thường chỉ ra đúng chỗ cần sửa trước.
Có một điều mình nói với mọi khách: đừng dọn nhà thật gọn trước khi mời người xem. Cứ để như ngày thường. Cái mình cần thấy là nhà bạn sống thế nào, chứ không phải nhà bạn trông thế nào lúc có khách.
Ánh sáng là thứ mình xem đầu tiên
Trong nhà phố Việt Nam, nhất là nhà ống sâu hun hút, chuyện thiếu sáng phổ biến hơn mọi lỗi hướng. Mình thường đi dọc từ trước ra sau, để ý xem đoạn nào phải bật đèn giữa ban ngày. Đoạn đó gần như luôn là chỗ người trong nhà ít ngồi, đồ đạc dồn đống, và cảm giác bí bách bắt đầu.
Ánh sáng tốt không có nghĩa là chói. Một phòng khách hướng tây không che chắn gì có thể sáng nhưng nóng tới mức buổi chiều không ai ngồi nổi. Cái mình tìm là ánh sáng dịu, đều, đi được sâu vào nhà, nhất là ánh sáng buổi sáng.
Khi một ngôi nhà thiếu sáng, việc đầu tiên mình khuyên không phải là treo thêm thứ gì, mà là xem có mở được giếng trời, đổi cửa đặc sang cửa kính, hạ bớt vách ngăn không cần thiết hay không. Những việc này tốn ít hơn bạn nghĩ và đổi cảm giác cả ngôi nhà.
Nếu không sửa được kết cấu, ánh sáng nhân tạo là phương án thứ hai rất thực tế: đèn ánh sáng ấm, chiếu lên trần và tường để căn phòng nở ra, thay vì một bóng đèn trần chói chang chiếu thẳng xuống.
Đường gió và cảm giác ngột ngạt
Sau ánh sáng là gió. Mình hay hỏi chủ nhà mở cửa sổ ở đâu thì gió lùa qua. Một ngôi nhà có gió đi xuyên từ trước ra sau, hoặc từ dưới lên giếng trời, thường dễ chịu dù diện tích nhỏ. Ngược lại, nhà kín bốn bề thì ẩm, mùi đọng lại, tường dễ mốc.
Nghề phong thuỷ nói khí phải tụ chứ không được tán, nhưng tụ không có nghĩa là tù đọng. Khí tụ là gió vào nhà chậm lại, lượn qua các phòng rồi mới đi ra. Khí tù đọng là không khí đứng yên, nặng mùi. Hai thứ này người ở cảm nhận được rất rõ mà không cần ai giải thích.
Có những ngôi nhà mở cửa trước thẳng ra cửa sau, gió thốc một mạch. Người ta gọi là xuyên đường, khí vào rồi đi luôn. Cách xử lý thường đơn giản: một tấm bình phong, một kệ sách thoáng, một chậu cây lớn đặt lệch để gió đổi hướng, không phải đập tường.
Gió còn liên quan tới sức khoẻ thật sự. Nhà ẩm thấp, nấm mốc là chuyện bác sĩ hô hấp sẽ nói kỹ hơn mình. Ở góc độ người xem nhà, mình chỉ nhắc: đừng vì một quy tắc hướng nào đó mà bịt mất đường gió duy nhất của ngôi nhà.
Lối đi trong nhà nói nhiều điều
Thứ ba mình xem là lối đi. Từ cửa vào phòng khách, vào bếp, lên cầu thang, có phải lách người qua đồ đạc không. Có góc nào ai đi qua cũng va vai không. Những điểm vướng đó, người trong nhà va vào mỗi ngày, lâu dần thành bực bội mà không biết vì sao.
Phong thuỷ gọi đó là khí bị chặn. Đời thường gọi là nhà chật. Thường chỉ cần dời một cái tủ, bỏ bớt một chiếc ghế ít ai ngồi, đổi chiều mở một cánh cửa là lối đi thông ngay. Đây là loại sửa mình thích nhất vì gần như không tốn tiền.
Mình cũng xem cách người trong nhà thật sự di chuyển, chứ không theo bản vẽ. Có nhà bố trí phòng khách rất đẹp nhưng cả nhà toàn đi cửa sau vào bếp. Vậy thì cái cửa sau đó mới là cửa chính của sinh hoạt, và cần được chăm chút sáng sủa, gọn gàng như cửa chính.
Khi lối đi đã thông, nhiều chuyện khác tự nhẹ đi. Người ta ngồi lại phòng khách nhiều hơn, bữa cơm dọn ra bàn thay vì ăn vội trong bếp. Không có phép màu nào ở đây, chỉ là không gian không còn cản bước người ở.
Rồi mới tới hướng, tới tuổi
Chỉ khi ba thứ trên đã rõ, mình mới đo hướng và hỏi tuổi gia chủ. Không phải vì hướng không quan trọng, mà vì hướng chỉ có nghĩa khi đặt trên một ngôi nhà sống được. Một cái giường kê đúng hướng tốt nhưng nằm ngay dưới cửa sổ hắt nắng chiều thì vẫn là cái giường khó ngủ.
Khi xem hướng, mình xem để chọn trong những phương án hợp lý, không phải để lật ngược cả ngôi nhà. Ví dụ phòng ngủ có hai chỗ kê giường đều thoáng, đều sáng, thì lúc đó mới dùng hướng hợp tuổi để chọn một trong hai.
Mình cũng nói thẳng với khách: phong thuỷ không quyết định giàu nghèo, bệnh tật. Nó giúp không gian sống dễ chịu hơn, gọn hơn, và người ở bình tâm hơn để làm việc của mình. Ai hứa hơn thế, bạn nên cẩn thận.
Thứ tự này áp dụng được cho cả căn hộ chung cư lẫn nhà phố, nhà vườn. Bạn có thể tự đi một vòng nhà mình theo đúng thứ tự: ánh sáng, gió, lối đi, công năng, rồi mới tới hướng. Ghi lại ba chỗ thấy khó chịu nhất. Đó thường là ba chỗ đáng sửa trước tiên.
Câu hỏi thường gặp
Có cần mời chuyên gia phong thuỷ ngay khi mới dọn vào nhà không?
Không nhất thiết. Bạn nên tự ở vài tuần, để ý chỗ nào tối, bí, vướng. Khi đã biết nhà mình khó chịu ở đâu, buổi xem với chuyên gia sẽ ngắn và đúng trọng tâm hơn.
Tại sao chuyên gia hỏi về nắng và gió mà không hỏi tuổi trước?
Vì ánh sáng, gió và lối đi quyết định cảm giác sống trong nhà nhiều nhất. Tuổi và hướng chỉ dùng để chọn giữa các phương án đã hợp lý về công năng.
Nhà tối có phải là nhà xấu về phong thuỷ không?
Nhà thiếu sáng là một điểm cần cải thiện, không phải lời phán xấu. Mở thêm nguồn sáng, đổi cửa kính, dùng đèn chiếu trần thường cải thiện rõ rệt.
Tự xem phong thuỷ nhà mình có được không?
Được ở mức cơ bản. Đi một vòng nhà theo thứ tự ánh sáng, gió, lối đi, công năng và ghi lại chỗ khó chịu. Những chỗ liên quan kết cấu thì hỏi kỹ sư trước khi sửa.
Có nên dọn nhà thật gọn trước khi mời người xem?
Không nên. Hãy để nhà như ngày thường để người xem thấy được thói quen sinh hoạt thật, từ đó góp ý sát với cách gia đình bạn đang sống.